28. jún. 2010
Gengistryggð húsnæðislán örugglega ólögmæt
Sérfræðingur hefur gefið talsmanni neytenda það álit að fullvíst sé að tenging húsnæðislána, sem greidd séu og endurgreidd í krónum, við gengi erlendra gjaldmiðla, veitt í formi skuldabréfa, teljist ólögmæt.
Í lögfræðiáliti, sem sérfræðingur í kröfurétti og fullnusturéttarfari hefur gefið talsmanni neytenda og birtist í talhorninu í gær, spyr hann - og svarar - eftirfarandi þremur meginspurningum sem vakna eftir dóma Hæstaréttar 16. júní sl. um hver séu réttaráhrif umræddra dóma.
Þrjár meginspurningar
-
Munu dómar Hæstaréttar hafa áhrif á húsnæðislán sem fjármálafyrirtæki telja sig hafa veitt í erlendri mynt?
-
Hvað stendur eftir af skuld sem byggði á ólögmætri gengistryggingu?
-
Geta fjármálafyrirtæki hækkað vexti húsnæðislána eða litið svo á að þau skuli vera verðtryggð?
Fimm forsendur Hæstaréttar
Í umfjöllun sinni um fyrsta álitaefnið tilgreinir sérfræðingurinn þau fimm skilyrði sem samkvæmt forsendum dóma Hæstaréttar leiða örugglega til þess að bann við gengistryggingu eigi við:
„Af þessu má ráða að ef í yfirskrift lánasamnings er talað um gengistryggingu, fjárhæð láns tilgreind í íslenskum krónum (þó hlutfall erlendra mynta sé tilgreint í prósentum), lánið greitt út í krónum og endurgreitt í krónum, yfirlit um framtíðarafborganir tilgreindar í krónum þá má slá því föstu að tenging lánsfjárhæðar við erlendar myntir er ólögmæt.“
Ólögmæt gengistrygging ef greitt og endurgreitt í krónum
Að því búnu er rökstutt í álitinu með vísan til lagaákvæða af sviði fullnusturéttarfars, veðréttar og í fleiri lagabálkum að ef skuldabréfalán til húsnæðiskaupa hafi verið
-
greidd út í íslenskum krónum og
-
endurgreidd í krónum
þá sé
„fullvíst [...] að tenging húsnæðislána við gengi erlendra gjaldmiðla, veitt í formi skuldabréfa, teljist ólögmæt.“
Þetta er rökstutt ítarlega í álitinu m.t.t. ákvæða í fernum lagabálkum sem kveða skýrt á um að skuldabréfalán teljist aðeins fyrir hendi ef fjárhæð skuldar sé skýrt tilgreind í tiltekinni mynt.
Annars veitir skjal ekki þann rétt sem það ella hefði veitt
Samkvæmt áliti sérfræðingsins er lánssamningurinn að öðrum kosti ekki skuldabréf og myndi þá ekki veita þann rétt sem kröfuhafar hafa byggt á og fengið í fullnustukerfinu - svo sem fjárnám, nauðungarsölur og fyrsta veðrétt.
***
Sjá nánar álitið á vef embættisins í gær en nánar verður fjallað um það hér á morgun.
Til baka
Fréttasafn
Heimilt er að birta merki talsmanns neytenda með fréttum af vef embættisins - www.tn.is - en óskað er eftir því að þeirrar heimildar sé getið.