16. jún. 2010
Mismunun neytenda á grundvelli búsetu hæpin
Ókeypis hefur verið í sund fyrir börn í Reykjanesbæ og framvegis verður svo einnig í Reykjavík. Af þessu tilefni og þar sem sumar sundlaugar mismuna börnum eftir búsetu hefur talsmaður vakið athygli á reglum um málefnaleg sjónarmið.
Að gefnu tilefni vill talsmaður neytenda árétta á að óheimilt er að mismuna neytendum á ómálefnalegum grunni. Embættið hefur áður vakið óformlega athygli á því að veitingaaðilum og öðrum sem selja vöru og þjónustu er óheimilt að mismuna neytendum á grundvelli þjóðernis, litarháttar eða annarra ástæðna sem fara í bága við stjórnarskrá og jafnvel hegningarlög. Þá getur mismunun á grundvelli búsetu farið í bága við meginreglur EES-samningsins.
Frítt í sund í Reykjavík og Reykjanesbæ
Fram hefur komið í fréttum í dag að borgarráð Reykjavíkur hafi ákveðið að börn upp að 18 ára aldri fái frá og með 19. júní nk. aðgang að sundstöðum borgarinnar án endurgjalds. Samkvæmt tilkynningu á vef Reykjavíkurborgar er um að ræða eftirfarandi sjö sundlaugar:
-
Árbæjarlaug,
-
Breiðholtslaug,
-
Grafarvogslaug,
-
Kjalarneslaug,
-
Laugardalslaug,
-
Sundhöll Reykjavíkur og
-
Vesturbæjarlaug.
Sama regla hefur um skeið gilt gagnvart börnum á grunnskólaaldri hjá Vatnaveröld - Sundhöll Keflavíkur - í Reykjanesbæ.
Í hvorugu tilviki er gerður fyrirvari um búsetu - hvorki hérlendis né í hlutaðeigandi sveitarfélagi.
Mismunun barna á grundvelli búsetu
Talsmanni neytenda hafa hins vegar borist ábendingar um að endurgjaldslaus aðgangur að sundstöðum hjá ýmsum öðrum sveitarfélögum sé háður búsetu barns í sveitarfélagi eða búsetu á Íslandi. Af því tilefni hefur talsmaður neytenda vakið óformlega athygli hlutaðeigandi á sjónarmiðum um að mismunun gagnvart neytendum þarf að standast jafnræðisreglu, þ.e.a.s. að byggjast á málefnalegum sjónarmiðum.
Að sinni verður ekki aðhafst frekar en síðar kann að koma til skoðunar hvort mismunun á grundvelli búsetu standist meginreglur laga og neytendasjónarmið. Sama á við um aðra rekstraraðila sem ábendingar hafa borist um að geri greinarmun á Íslendingum og erlendum ferðamönnum.
Ákvæði stjórnarskrár og laga
Stjórnarskráin nefnir að vísu búsetu ekki sérstaklega sem ómálefnalegt sjónarmið en þar segir:
Allir skulu vera jafnir fyrir lögum og njóta mannréttinda án tillits til kynferðis, trúarbragða, skoðana, þjóðernisuppruna, kynþáttar, litarháttar, efnahags, ætternis og stöðu að öðru leyti.
Í grófari tilvikum getur mismunun farið í bága við eftirfarandi ákvæði hegningarlaga:
Hver sem í atvinnurekstri eða þjónustustarfsemi neitar manni um vörur eða þjónustu til jafns við aðra á grundvelli þjóðernis hans, litarháttar, kynþáttar, trúarbragða eða kynhneigðar skal sæta sektum eða fangelsi allt að 6 mánuðum.
Sömu refsingu varðar að neita manni um aðgang til jafns við aðra að opinberum samkomustað eða öðrum stöðum sem opnir eru almenningi.
***
Frekari upplýsingar veitir Gísli Tryggvason í síma 510 11 21 eða GSM 897 33 14.
Til baka
Fréttasafn
Heimilt er að birta merki talsmanns neytenda með fréttum af vef embættisins - www.tn.is - en óskað er eftir því að þeirrar heimildar sé getið.