24. sep. 2009
Tekið undir með ASÍ - svo langt sem tillögurnar ná
Talsmaður neytenda tekur undir góðar tillögur ASÍ um úrbætur á lögum um greiðsluaðlögun o.fl. - en áréttar það sem fram kom fyrir rúmum 7 mánuðum að sértækt úrræði til greiðsluaðlögunar dugir engan veginn til fyrir neytendur vegna forsendubrests í kjölfar efnahagshruns.
Talsmaður neytenda hefur í dag kynnt sér á vef ASÍ ítarlegar, vel rökstuddar og ágætlega útfærðar tillögur um úrbætur á lögum um greiðsluaðlögun og öðrum lögum sem tengjast skuldavanda heimilanna.
Fagnað og tekið undir - en ennþá alls ekki nægilegt
Fagna ber frumkvæði samtakanna og samantekt enda er að mestu leyti unnt að taka undir tillögunar - sem eru í ágætu samræmi við úrbótatillögur talsmanns neytenda, Gísla Tryggvasonar, í umsögn um frumvörp um málið í febrúar.
Þar kom þó einnig fram að frumvörpin væru ekki til þess fallin að leysa vanda neytenda í kjölfar efnahagshruns:
„Frumvörpin eru að mínu mati betur til þess fallin að mæta réttmætum hagsmunum neytenda en drög að frunmvarpi til laga um greiðsluaðlögun sem viðskiptaráðuneytið sendi mér til umsagnar sl. sumar. Engu að síður tel ég ljóst að miðað við núverandi aðstæður nær greiðsluaðlögunarúrræðið engan veginn að mæta þeim mikla vanda sem íslensk heimili standa frammi fyrir vegna íbúðarveðlána og annarra skulda.“
Gagnrýni og úrbótatillögur
Í umsögn sinni í febrúar sl. tók talsmaður neytenda undir gagnrýni ASÍ o.fl. á stjórnarfrumvarpið og tillögur ASÍ til úrbóta á því - en lagði til nokkrar breytingar að auki sem flestar voru nefndar á fundi hjá allsherjarnefnd Alþingis:
-
„Úrræðið verði nefnt skuldaaðlögun eins og í frumvarpi Sjálfstæðisflokksins (278. mál).
-
Sérlög verði sett um úrræðið eins og gert er ráð fyrir í frumvarpi Framsóknarflokksins (275. mál) en ekki breytingarlög við lög um gjaldþrotaskipti o.fl. eins og hin frumvörpin gera ráð fyrir.
-
Lögin heyri undir málefnasvið félags- og tryggingamálaráðherra eins og ég hef lagt til í fyrri umsögnum.
-
Tryggður verði einhliða réttur skuldara - fyrst og fremst neytenda - til skuldaaðlögunar að uppfylltum skýrum efnisskilyrðum eins og ég lagði áherslu á í fyrri umsögnum.
-
Ráðgjafarstofu um fjármál heimilanna verði falið leiðbeiningarhlutverk eins og ég hef lagt til og heimilt er samkvæmt frumvarpi Sjálfstæðisflokksins og stjórnarfrumvarpinu (278. og 181. mál) en þyrfti að vera skýrara.
-
Sýslumaður fari með úrskurðarvald í upphafi um heimild til skuldaaðlögunar eins og ég hef áður lagt til og gert er ráð fyrir í frumvarpi Framsóknarflokksins (275. mál).
-
Athugað verði hvort til skilvirkni og samræmingar horfi að sýslumaðurinn í Reykjavík hafi úrskurðarvald á öllu landinu en sýslumenn um allt land taki við umsóknum neytenda í umdæmi hvers um sig og leiðbeini þeim um formsatriði og framsendi mál til úrskurðar hjá sýslumanninum í Reykjavík, sbr. fyrri umsagnir mínar.
-
Allir aðilar máls hafi skýran málskotsrétt og athugað verði hvort ekki sé rétt að málskotsréttur nái til Hæstaréttar í öllum tilvikum eins og stjórnarfrumvarpið gerir ráð fyrir í sumum tilvikum (281. mál).
-
Skuldaaðlögun nái til allra skulda eins og ASÍ o.fl. hafa bent á - bæði til veðskulda og til skulda í eigu annarra en ríkisbanka og Íbúðarlánasjóðs.“
Samanburður
Þar er einnig að finna eftirfarandi samanburð á frumvörpunum þremur sem öll gengu of skammt að mati talsmanns neytenda auk þess sem almennar aðgerðir þarf, sem sagt, til:
| Stjórnarfrv. | Frv. Framsóknarflokks | Frv. Sjálfstæðisflokks | ||||
| Sérlög | Nei | Já | Nei | |||
| Heiti | Greiðsluaðlögun | Greiðsluaðlögun | Skuldaaðlögun | |||
| Ákvörðunarvald | Héraðsdómur | Sýslumaður | Héraðsdómur | |||
| Veðlán | Sum, tímabundið | Nei | Nei | |||
| Aðlögunartími | Ótilgreindur | 3 ár | Ótilgreindur | |||
| Efnisatriði | Nokkuð skýr | Skýr | Nokkuð skýr | |||
| Ábyrgð | Líklega ekki | Nei | Líklega ekki | |||
| Óháð sérfræðiaðstoð | Heimild | Nei | Heimild | |||
| Málskotsréttur | Takmarkaður | Takmarkaður | Takmarkaður | |||
Til baka
Fréttasafn
Heimilt er að birta merki talsmanns neytenda með fréttum af vef embættisins - www.tn.is - en óskað er eftir því að þeirrar heimildar sé getið.